GIỚI THIỆU VỀ CHƯƠNG TRÌNH TÂY NAM BỘ

Nhận thấy được sự cần thiết phải xây dựng chương trình khoa học công nghệ phục vụ phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng, năm 2012 Viện Khoa học và Xã hội Việt Nam, nay là Viện Hàn lâm Khoa học và Xã hội Việt Nam và Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) đã đề xuất Chính phủ xây dựng Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ phát triển bền vững vùng ĐBSCL.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, hai đơn vị đã thống nhất đưa ra một chương trình tổng thể về khoa học và công nghệ phục vụ phát triển bền vững ĐBSCL. Ngày 26/3/2013, ĐHQG-HCM và Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam đã phối hợp tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến góp ý cho đề cương “Chương trình khoa học và công nghệ phát triển bền vững vùng ĐBSCL”. Qua các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, nhà quản lý tham dự tọa đàm đến từ Văn phòng Chính phủ, Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ, Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Trường Đại học Cần Thơ, ĐHQG-HCM… nhóm soạn thảo đề cương chương trình đã hoàn chỉnh Chương trình theo các góp ý nhận được. Dự kiến Chương trình sẽ được hai bên trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào cuối tháng 4/2013.

Theo đề cương chương trình, quan điểm xây dựng chương trình là xây dựng và triển khai trên nguyên tắc phát triển bền vững (PTBV), phải dựa trên cơ sở kết hợp hài hòa ba trụ cột: phát triển bền vững về kinh tế, phát triển bền vững về xã hội và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường trên nền của văn hóa theo phương châm: suy nghĩ toàn cầu, hành động địa phương. Hành động địa phương được hiểu là hành động dựa trên các đặc trưng văn hóa (theo nghĩa rộng) của vùng (một Hệ sinh thái nhân văn), cụ thể ở đây là ĐBSCL. Ngoài ra, Chương trình phải tập trung giải quyết được những vấn đề cấp thiết của vùng ĐBSCL, đáp ứng nhu cầu thực tế của địa phương hiện nay cũng như trong tương lai.

Dựa trên quan điểm đó, Chương trình được xây dựng với các mục tiêu là: Cung cấp luận cứ khoa học cho việc xây dựng và triển khai một chiến lược phát triển bền vững vùng ĐBSCL trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mang tính tổng thể và lâu dài; Đề xuất và triển khai các giải pháp khoa học và công nghệ góp phần phát triển vùng ĐBSCL thành vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp hàng hóa và thủy sản của cả nước,  mạnh về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng và bảo vệ môi trường.

Nội dung Chương trình sẽ tập trung theo hướng ứng dụng khoa học và công nghệ vào phát triển kinh tế bền vững, phát triển xã hội bền vững và bảo vệ tài nguyên môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai cho vùng ĐBSCL. Ngoài ra, Chương trình còn triển khai ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ phát triển hài hòa giữa các lĩnh vực, các khu vực; quản lý tổng hợp vùng, liên vùng và hội nhập quốc tế.

Phạm vi thực hiện chương trình là toàn bộ vùng ĐBSCL trong mối quan hệ liên kết hữu cơ với khu vực Đông Nam Bộ, thành phố Hồ Chí Minh, các nước lưu vực sông Mekong, với các giai đoạn triển khai như sau:

-Giai đoạn khởi động: 2013 – 2015

-Giai đoạn thực hiện toàn diện: 2016 – 2020

-Giai đoạn phát triển: 2021 – 2030.

Chương trình cũng đề xuất các hướng ưu tiên thực hiện trong giai đoạn đầu (2013-2015), bao gồm: 6 hướng nghiên cứu và đề án ưu tiên nhằm phục vụ phát triển kinh tế bền vững, 3 hướng nghiên cứu và đề án ưu tiên nhằm phục vụ phát triển xã hội bền vững, 14 hướng nghiên cứu và đề án ưu tiên bảo vệ tài nguyên và môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng tránh thiên tai, 8 hướng nghiên cứu và đề án ưu tiên nhằm phục vụ phát triển hài hòa giữa các lĩnh vực, các khu vực; quản lý tổng hợp vùng, liên vùng và hội nhập quốc tế.

Chương trình sẽ do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Đại học Quốc gia Tp. HCM đồng chủ trì. Cơ cấu tổ chức của Chương trình bao gồm: Ban chủ nhiệm Chương trình, Hội đồng tư vấn, Văn phòng Chương trình, các cơ quan phối hợp…

 

Toàn văn quyết định phê duyệt khung chương trình Tây Nam bộ